Taksim-Beyoğlu, Durakistanbul Sanat Galerisinde, Collection Clup’dan  arkadaşımız Mine hanımın  GÜLÜMSEME adını taşıyan sergi açılışındaydık. Ressamlardan oluşan renkli bir kalabalıkla sohbetler, tanışmalar  neşeli geçti.

Dokunduğu her şeyi resme dönüştüren, hayata bir çocuğun gözleriyle bakan Arasan, mutluluğun resmini yapıyor, şiirini yazıyor. Dostluğu da bir çocuk kadar içten, cıvıl cıvıl bir arkadaşımız.

Pek çok kuruluşa sanat danışmanlığı yapmış, çocuklara resim dersleri vermiş, pek çok ödül kazanmış,sevgi ve sanat üzerine yazılar yazmış,yurtiçi ve yurtdışında sergiler açmış çok yönlü, çok renkli  bir sanatçı.

Türkiye genelinde hastanelerin çocuk polikliniklerinin duvarlarına hasta çocuklarla resimler yapmış, yurt dışı ve yurt içinde pek çok koleksiyonlara eserleri girmiş bulunan Mine hanımın, “Çizgiden Söze” ve “Aşk Yüreğime Dokundu” isimli şiir kitapları bulunuyor. Çalışmalarını İstanbul ve Bodrum’daki atölyelerinde sürdürüyor.

“Aşk Yüreğime Dokundu” kitabından birkaç satır sizler için;

*Vazifem;İyilikleri,

Fotokopi ile çoğaltıp

İnsanların yüreklerine dağıtıyorum…

*Selam Olsun; İyilikleri birbirine bağladım,

Sevgi düğümü attım

Barış pulu yapıştırdım zarfa

Dünyaya postaladım…

*Çilingir; Arsız yalnızlık

Habersizce yine girivermiş evime

Oysa kilitlemiştim kapıyı

Biliyorum,

Mutluluğuma taktı kafayı….

H.Çiçeksever

Gerçekten her türlü zorluğa rağmen sanat yapmak, ilkeli bir sanatçı  olmak hele bu ülkede kolay bir iş değil.  Halkın gönül tercümanı olan siz sanatçılar  olmasanız biz ne yaparız dedim, yanındaki bey; “yalnız kalırdık” diye cevap verdi. Wimbledon’da daha birkaç gün önce Pamuk Prenses ve Yedi Cüceleri oynayan Priscilla Prisley’in oyunundan sonra bizim sanatçıların mücadelesini görünce insan bir iç geçiriyor inanın. Ve kendisine Wimbledon tiyatro biletimi kitabımla birlikte armağan ederken dedim ki; bunlar masallarda yaşıyor sizler nelerle mücadele ediyorsunuz.

Mizah; “bir şeyler aksamaya başladığında ortaya çıkar” diyen L.Kırca,Samsun’lu öğretmen bir anne ve ressam bir babanın oğlu.  “Bir  zamanlar sözün senet olduğu ülkemizde bugün sözler yerlerde sürünüyor. Kimsenin sözüne güvenilmiyor. Dahası ortalık döneklerle dolu.Ülkemizde artık söz gümüş sukut altın değil. Sukut korkaklık, söz kelle pahasına. Ne mutlu doğru bir söz için kelle verme cesareti gösterenlere diyen  sanatçı; 46 yıllık sanat hayatı boyunca gözlemlediklerini, deneyim ve düşüncelerini sanatçı sorumluluğuyla okurlarıyla paylaşıyor.

Kitabından ilk öğrendiklerim komik lisanıyla Sandviç kelimesinin doğuşu. Politikacıların dilimizi kötü kullanması, yaşadığı polis-kanun işleri  beni bir hayli  güldürdü. Demirel ve Özal’ın sanatçıya olan hoşgörüsü  takdire şayan. Ve bu insanlar her şeye rağmen dürstlükten ayrılmadan, yaratıcı, üretici, sosyal sorunları dile getiren sanat yapmak yolunu seçiyorlar. Gerçek sanat bu işte.

Çok eğleneceğiniz bu neşeli kitabı  tavsiye ediyorum. Mizah zeka işidir, akıllı insanı güldürmek ise kolay değildir. İyi ki varsınız Levent Kırca, çok ve hoş  yaşayın! Allah enerjinizi eksik etmesin.

Bildiğiniz gibi Hyde park dünyaca ünlü. Orada bir iki dakika gözlerinizi kapatıp kalmak cennetin ta kendisi. Her zaman parkta ilginç bir etkinlik görmek mümkün. On yıldır parkların keyfini dört mevsim yasama şansım olmasına rağmen, o yeşilliklere peysaj düzenlemelerine doyamıyorsunuz.. .

Bugün Kıbrıslı arkadaşlarım beni Hampton Court`ta yemeğe davet ettiler. Arkadaşlardan birinin dördüncü kızı bu sarayın bahçesinde The garden Room`da evlenmiş, töreni zevkle anlattı. 10 derece soğuğa rağmen park çok kalabalıktı. Yürüyüş yapanlar, gezenler. Buz pateni yapanlar, yemek yiyenler, salıncaklara binenler..Bu ülkede hava hiç önemli değil insanlar sürekli aktivite içindeler. Resimler size pek çok şey anlatacaktır eminim. Bunlar kış resimleri bir de bu parkın bahar aylarındaki renkli halini düşünün tam bir cennet!
Hampton Court`s hakkında internetten bilgi alabilirsiniz ama en etkileyici olan resimde kökünü göreceğiniz, 2005`te Guinness rekorlar kitabina giren üzüm 1769`da ekilmiş. Hala koruyorlar. Doğayla bebek gibi oynuyorlar.
Ülkemizin betonlaşmadan kurtulması dileğiyle, yeni yılda yeni bir ümitle…

Christmasın ertesi günü başlayan ucuzlukta ise alışveriş çılgınlığı, uzun kuyrukların ise Cin, Japon, Kore, Arap ülkelerinin oluşturduğu kuyruklarla hareket yine devam ediyor bu güneş batamayan imparatorluğun şehrinde.
Yılbaşı ise tekrar dünya ile birlikte kutlanıyor havai fişek gösterileriyle yoğun insan trafiğiyle yine çok hareketli. Bu yılbaşı aldığım çok anlamlı armağanlarım oldu. Bunlardan birisi de Wimbledon Tiyatrosunda Pamuk Prenses ve Yedi Cüceleri oynayan Elvis Presley”in kızının baş rolü oynadığı muzikali görmek oldu. Sahne dekorları ve kostümleriyle muhteşem zengin bir muzikaldi. Cüceleri gerçek cüce 7 adam oynuyordu. Sonunda dünyayı sarsan Gangham dansıyla bitirildi. Wimbledon tiyatrosu 1910 da açılmış. Üç kata yayılmış 1670 koltuk, ve 80 sandalyelik özel localar bulunuyor. Medeni ülkelerde kültür ve sanat hem çok pahallı hem herkes mutlaka gidiyor.
Halkı gibi iklimi de kibar olan bu şehrin büyüsünde, hiç Türkiye yle ilgilenmiyorum. Bir ara Sinop gazetesine bakayım dedim ve Buzhanenin, isimleri duyulmuş değerli Opet Grubunun desteğiyle düzenleneceğini okuduğumda yılbaşı hediyesi gibi geldi bana.. Kültür-tarih-geleneklerine bağlı Londra’dan bir kez daha baktığımda, Buzhaneyi ne kadar önemsediğimi bir bilseniz.
Buzhaneyi ilimize, aynı zamanda gelecek nesillere kazandıran Sn Başkan Baki Ergül’ü tekrar kutluyorum, şehrimize hayırlı olmasını temenni ediyorum.
2013”un hepimize sağlık, neşe, huzur ve dünyaya barış getiren bir yıl olmasını diliyorum.

Beyoğlu’nda bulunan  Suna ve İnan Kıraç Vakfı  PERA MÜZESİ 13 ekim-6 ocak tarihleri arasında içeriği açısından dünyadaki  tek örnek olan  Yannick Vu & Ben Jakober  Vakfı Çocuk Portreleri Vakfı Koleksiyonu’ndan bir seçki sunuyor. Altın Çocuklar  16-19. Yüzyıl Avrupası’ndan  Portreler. Avrupa’nın o dönemdeki  ihtişamını  gösteren muhteşem yağlıboya tablolar görülmeye değer.

16. yüzyıldan 19. Yüzyıla, çoğunluğu kraliyet ailelerine ve Avrupa yüksek aristokrasisine mensup çocukların  portrelerinden oluşan, İspanya’daki Yannick ve Ben Jakober Vakfı Çocuk Portreleri Koleksiyonu otuz yılı aşkın bir sürede geniş bir bilgi birikimi ve tutkuyla oluşturulmuş.

İçeriği açısından dünyada bilinen tek örnek olan koleksiyondaki çocuk resimleri, Avrupa siyasi tarihinin dört yüz yılına, aristokrasi geleneklerine, inançlarına, moda akımlarına ışık tutarken Avrupa portre  geleneğine de bir bakış sunuyor.

Sergi, ister İngiliz ya da İtalyan, Danimarkalı ya da İspanyol,  Alman, Polonyalı, Flaman, Hollandalı ya da Fransız zengin kıyafetleri, ihtişamlı dantelleri, dizi dizi mücevherleri ya da koruyucu muskalarının ardında resmedilen küçük çocuklar aracılığıyla geçmiş olgusuna dair derin gözlemler içeriyor.

Osmanlı  Hanedanlığının ihtişamına imrenen  Fransız Kont ve Kontesinin  Türk giysileri içinde iki tablosu sergileniyordu.

Bir diğer katta ise daimi koleksiyon İznik Çinileri ve Osman Hamdi Bey eserleri ziyarete açık bulunuyor. Kaplumbağa Terbiyecisi  tablosu  etkileyici görüntüsüyle baş köşede yer almıştı.

Hepsi görülmeye değer..

İstanbul cadde ve sokak isimlerini her okuduğumda içim burkulur. Kıvırcık Ali gibi içimden geçer; “değiştik ağaçları, ormanları kör betonlara”…Ünlü Mimar, yazar, gazeteci öğretmen çocuğu 90 yaşındaki Aydın Boysan “İstanbul’un kuytu köşeleri” isimli şiirinde sanki içimizdekilere tercüman oluyor.Ihlamur, dereboyu  demeyi unutsa da çok şeyi duyarlı yüreğiyle  anlatmış:

Ben Sıraselviler’in selvilerini görmedim ama,

Şişli Sıracevizler’in ceviz ağaçlarını bilirim.

Şişli-Zincirlikuyu arasının, dut bahçeleriyle dolu olduğunu bilirim.

Şimdi Taksim’de İnönü Gezisi olan yerde, görkemli bir kışla binası olduğunu ,

bu kışla avlusunda İstanbul’daki futbol takımımızın

milli maçlarının yapıldığı  tek stadyumumuz olduğunu bilirim .

Nüfusu bir milyona varmayan İstanbul’da yaşamanın rahatlığını,

şehrin her  yanına  birkaç kuruşa tramvayla gidilebildiğini,  bilirim.

İstanbul nüfusunun tarihte ilk kez 1950 yılında  bir milyonu aştığını bilirim.

Daha önce Bizans ve Osmanlı imparatorluklarının başkenti olarak bile
bir milyonu aşmadığını bilirim.

Şimdi artık Gebze’den Büyükçekmece’ye  kadar bütünleşen

İstanbul nüfusunun onbeş milyonu aştığını bilirim.
İstanbul nüfusunun eskiden imparatorluk sentezi olduğunu,

şimdi ise artık kasaba çeşitlemesine dönüştüğünü bilirim.
Her caddenin, her semtin aşçı dükkanlarıyla dolu olduğunu,

her aşçıda  elbasan tavadan,  çiçek bamyaya kadar

zengin tencere yemeği çeşitleri olduğunu bilirim.

Sebze yemeklerinin yıllarca fiyatı değişmeden  7,5 kuruş,  et yemeklerinin  12,5 kuruş olduğunu bilirim.
Topkapı surları dışında hemen bağların başladığını,

beş kuruş verip bağın kapısından girenin  patlayıncaya kadar üzüm yemeye izinli olduğunu, bilirim.
Yedikule marulunun, Kanlıca yoğurdunun,

Beykoz paçasının lezzetini unutmam.

At kuyruğu kılından olta yapmayı bilirim.

Samatya’dan kürekle Ahırkapı’ya  girip çapari salladığımızı,

istavrit çıkarsa uskumru olmayacağı için, hemen olta toplayıp geri döndüğümüzü bilirim.

Palamut yiyenlerin ağzının tadını bilmezlikle aşağılandığı zamanları bilirim.
Lezzetli ve ucuz  balık bolluğu yüzünden,

tutumlu insanlar çarşısı Samatya’da  levrek ve kalkanların bütün olarak, nefis kılıç balıklarının ise  dilimlenerek satıldığını bilirim.

Bu nedenlerle,

İstanbul’un Samatya ve benzeri semtlerinde  kebap denen yiyeceğin tanınmadığını bilirim.
İnsanların sanki mahşerdeymiş gibi çoğalmasıyla birlikte lezzetli balıkların iyice azalması sonucu olarak,

İstanbul’da kebap istilası  yaşandığını,  bu nedenle İstanbul tarihini:
1- Kebaptan önce,

2- Kebaptan sonra olarak ikiye ayırdığımı, unutmam.

Nüfus artışı yüzünden bir şehrin yoğunluğu azdırılmışsa,  tarihe ve insanlara karşı  bu davranışı sıfatlandırmak için ihanetin ötesinde bir sıfat aranması gerektiğini, bilirim.

Hay bilemez olsaydım!”

Keşke bizde bilmez, görmez olsaydık Aydın Boysan, yüreğine sağlık…

            İlk senaryosu “Teyzem” ile birincilik ödülü alan,; “9”, “Anlat İstanbul”, “Gölgesizler”, “ses” ile tanıdığımız yönetmen Ümit Ünal’ın Nar filmindeyiz.  Çırağan Kültür Ateşesi Ayşe Sipahioğlu, güler yüzle ve her zamanki nazik ve içten tavrıyla ağırladı herkesi.

Ayrıca, Çırağan Sarayı’nın giriş katındaki Sanat Galerisi’nde  Fikret Otyam’ın  “Hoşça kal İstanbul” sergisi gezilebiliyor. Otyam’ın fırçasından;  Anadolu’nun kara gözlü emekçi kadınlarını, dağlarını derelerini, göllerini denizlerini, “illa” hem ak hem kara keçilerini, eşeklerini, birbirinden değişik evlerini, kara kıl çadırlarını, pamuk tarlasında ömür tüketenlerini sanatseverlerle buluşturuyor.

Başrollerini Serra Yılmaz, İdil Fırat, Erdem Akakaçe ve İrem Altuğ’un oynadığı, Ümit Ünal’ın 2011 yılında senaryosunu kendi yazdığı ve yönettiği filmi ‘Nar’ı  Çırağan Sarayı Mabeyn Salonu’nda  büyük bir zevkle seyrettik.  Film sonrası ise izleyiciler, yönetmen ve oyuncularla film hakkında sohbet gerçekleşti. Sohbet sonrası Çırağan’ın muhteşem atmosferinde kokteyl verildi.

Yönetmene sorulan ilk soru; “ neden Nar metaforu?” Cevap çok anlamlıydı.

“Hepimiz  nar taneleri gibiyiz, apayrı ama hep aynıyız. Bizi bir arada tutan kabuk var.Aramızda ince bir zar. Bizi bir arada tutan bağlar bir darbeyle nar gibi parçalanarak dökülecek kadar pamuk ipliğine mi bağlı?”  Adalet sisteme bağlı olunca vicdan dışarıda mı  kalıyor?

 Elif Şafak bir romanında şöyle der: “ Nar Ermeni kültüründe de Türk kültüründe de önemli bir simge. Bereketin, kadınsılığın, doğurganlığın, çoğulluğun  simgesi. Bana göre narın çatladığı, yarıldığı an, kozmopolit Osmanlı toplumuna milliyetçi ideolojilerin sirayet ettiği andır. Ondan sonra nar taneleri bir daha toplanmamak üzere dağıldılar. Nar ve taneleriyle ilgili bu inancı, Türk dünyası genelinde benzer şekillerde görmek mümkündür.”

            Nar ağacı bütün Türk dünyasında kutsal sayılır. Türk kültüründe elma ve nar zürriyetin sembolüdür. Rüyada nar görmek neslin bereketli, nar, aşk ateşinin sembolü.

Nar, Türk halk kültüründe ve sözlü gelenek içerisinde ise masallara, türkülere, destanlara ve rüya motiflerine, atasözlerine, manilere, bilmecelere, tekerlemelere konu olmuştur. Bu sözlü gelenek ürünleri içerisinde özellikle masallarda adı sıkça geçmektedir.  Nar cennet meyvesidir. Onun bir tanesinin bile yere düşürülmemesi gerektiği inancı ortaktır.

Bilmecelerimizde nar vardır. “İstanbul’dan gelir gemi gemi içi kutu sandıkdolu, sandıkiçi kutu dolu, kutu içi boncuk dolu, bil efendim sen bunu?” cevap: Nar!

Fini fini fincan, içi dolu mercan. (Nar)
Çarşıdan aldım bir tane, eve geldim bin tane. (Nar)
Benim bir tek başım var, ama bin bir dişim var. Kabuğum yarılınca, yüreğimden kan damlar. (Nar)

Şehrimize verilen isimler arasında Sinova, Sinope, Sine-i ab isimlerinden sıkça söz edilir. Hepsinde SİN hecesinin var oluşu, bu kök hecenin eskiden beri yaşadığını gösterir. Sinop’un binlerce yıllık tarihinde, isim üzerine yapılan araştırmalara bakalım.

İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde ilimiz ile ilgili hazırlanan tezi önemli buldum ve bu tezden yararlandım. Bu tezde yer alan Sinop adı hakkındaki bilgiler:

“Antikçağda Paflagonya olarak adlandırılan bölgenin kuzey ucundaki Sinop’un saptanabilen en eski adı SİNOPE’dir. Bu kelimedeki sin kökü ile Asur-Anadolu ilişkisi, Sinope ile de Yunan ırmak tanrısı Asopos’un su perisi kızlarından Sinope kast edilmiştir ki bu da ismin kökenini İyonya’nın bölgedeki kolonizasyonuna bağlamaktadır.

Bir başka fikir de Amazon kraliçesi SİNOVA’dır ki bu mitin de nereden geldiği belli değildir. Yalnız bu kavmin Anadolulu olduğu inancı vardır.

Grek etimolojisine yabancı olan sin ya da sind sözcüklerine Yunanistan’ın dışında, Pontus, Doğu Anadolu, İran ve Hindistan’da rastlanmaktadır. Bu da Sinope adının yerli Anadolu dillerinden gelmiş olabileceğini göstermektedir.

1900 yıllarında Amerika’dan Sinop’a gelen D.Robinson’un şehrin ismi konusunda yazdıkları:

Sinop adını Asurluların ay tanrısı SİN’den almıştır. Şehirde, Aramca yazılı Sinop paraları bulunmuştur. Sinop perisi, Suriyelilerin ismini aldıkları Seyros’un anasıdır. Bu kızın Asuriyeden kaçırıldığına dair olan efsane hala Sinop’ta bulunan bir lahdin üzerindeki yazılarda vardır. Seyron isminde bir adamın orada gömülü olduğu gösterilir.  Sinop ismi herhalde Yunan yerleşmesinden daha evveldir. Mitoloji ve anane Sinop’u gayri meskun bir arazi olmaktan ziyade öteden beri sakinleri olan halktan zapt edilmiş bir yer olarak gösterir.

Sinope efsanesi:

“Sinope, Karadeniz’de Sinop şehrine adını veren efsanevi kişidir. Asopos ırmak tanrısının bir kızıdır. Efsane şöyledir. Zeus Sinope’ye aşık olmuş ve her dilediğini yerine getirmeye söz vermiş. Ancak Sinope Zeus’tan kendisine dokunmamasını istemektedir. Tanrı Zeus yeminine bağlı kalarak Sinope’nin bu isteğine uymuş ve Sinope’yi Karadeniz kıyılarına koyuvermiş. Sinope sonradan aynı düzenle tanrı Apolloyu da ırmak tanrısı Halys’i de kandırmış ve hiçbir ölümlüyü yanına yaklaştırmamış. “

Mitosta adı geçen Sinope bir Amazon adıdır. Sinop sikkelerinde bunun resmi görülür.

Asur medeniyeti ve Amazonların tarihine baktığımızda, varlıklarının M.Ö. 2000 yıllarına kadar uzandığını görürüz. Ama Sinop adının geçmişi çok daha eskilere gitmektedir. Bulgular 5.000’leri verir, tahminler 8- 10 000’leri. Öyle görünüyor ki, Sin hecesi bize çok daha eskilerden bir armağandır.